Voorstel onbeperkte "regularisatie" voor jagers en sportschutters ingediend in de Kamer

Op de website van de Kamer van Volksvertegenwoordigers is sedert kort een nieuw wetsvoorstel gepubliceerd tot aanpassing van de wapenwet.

U vindt de tekst op deze link.

De motivering van het voorstel en de uitwerking ervan zijn niet samenhangend. De auteurs van het voorstel (kamerleden Bellot en Galant van MR) halen aan dat vele burgers niet ingelicht waren over de wapenwet, dat de wet regelmatig veranderde en dat de provinciale wapendiensten en politiediensten voortdurend verkeerde adviezen over de wapenwet hebben verstrekt. Daardoor wisten de burgers niet meer wat ze moesten doen, zelfs als ze van de gouverneur een brief kregen... Volgens de stellers van het voorstel kan het over meer dan 200.000 burgers gaan.

Personen die zich niet in regel stelden kunnen getroffen worden door zware sancties. De wapens, die vanaf 1 november 2008 illegaal werden, moeten steeds in beslag genomen worden. De auteurs van het voorstel vinden dat deze sanctie onevenredig is met de administratieve overtreding die begaan wordt. Ze stellen daarom een oplossing voor.

Het voorstel werkt uitsluitend een oplossing uit voor de jagers en sportschutters (dus houders van een jachtverlof of een sportschutterslicentie). Andere wapenbezitters (b.v. houders van een wapenvergunning) blijven in de kou staan. In dat opzicht begrijpen wij niet hoe er een oplossing komt voor 200.000 burgers: er zijn in het Koninkrijk immers slechts ongeveer 11.000 houders van een jachtverlof en hoogstens 24.000 houders van een sportschutterslicentie. Bovendien werd deze categorie van de bevolking doorgaans net wel geinformeerd via jagersverenigingen en schuttersverenigingen. In dit opzicht zal het voorstel niet tegemoet komen aan de doelstellingen die door de auteurs worden vooropgesteld.

Verder is het voorstel uitsluitend van toepassing op "jacht- en sportwapens" zoals die bestonden voor 9 juni 2006. Met andere woorden: enkel wapens die vroeger op een "model 9" stonden (of moesten staan) komen in aanmerking. Wapens gekocht na 9 juni 2006 of wapens die door de nieuwe wapenwet wel op de sportschutterslicentie of het jachtverlof geregistreerd konden worden maar onder de oude wapenwet steeds op "model 4" stonden (zoals b.v. pistolen voor sportschieten in .22 of grendelkarabijnen in vroegere "oorlogskalibers") komen niet in aanmerking.

De nieuwe gunstregeling houdt dan in dat de betrokkenen hun overtreding kunnen voortzetten. Het voorstel legt aan de nalatige jagers of sportschutters geen enkele verplichting op om de wapens alsnog te laten registreren via hun jachtverlof of sportschutterslicentie.

De voorgestelde gunstregeling werkt als volgt:

  • De jager of sportschutter wacht tot de overtreding wordt vastgesteld;
  • als de overtreding wordt vastgesteld, kan de strafvordering vervallen mits betaling van 250 EUR per wapen. Het wapen wordt niet verbeurd verklaard indien de procedure correct wordt toegepast en de som wordt betaald;
  • als de som niet wordt betaald binnen de termijnen, is vervolging alsnog mogelijk;
  • als de som wel wordt betaald, vervalt de strafvordering. Er is geen vervolging meer mogelijk. Het voorstel zegt niets over de manier waarop een en ander administratief wordt rechtgezet.

Vanuit juridisch-technisch oogpunt heeft dit voorstel de kwaliteit van het betere bricoleerwerk. Het voorstel lost eigenlijk slechts zeer weinig problemen op. Immers, net jagers en sportschutters zijn doorgaans al goed geinformeerd over de wet. De lacunes in dit ondoordachte voorstel zijn bovendien gevaarlijk. Het voorstel bevat geen enkele bepaling die uitsluit dat wapens die gebruikt werden voor een misdrijf van de regeling genieten (hoewel de auteurs van het voorstel wel aanhalen dat ze de bedoeling hebben enkel de jager of sportschutter "te goeder trouw" te beschermen).

Het voorstel verplicht illegale wapenbezitters niet tot enige actie. Ze kunnen in de illegaliteit blijven, en kennen nu vooraf de prijs hiervoor: 250 EUR/wapen. Dit komt de rechtzekerheid ten goede, maar is een verkeerd signaal omdat het niet aanmoedigt om over te gaan tot registratie van wapens. Een jager of sportschutter kan dus rustig blijven zitten met de wapens tot hij betrapt wordt voor zijn overtreding. Daarna volstaat het 250 EUR te betalen voor het gevonden wapen. Dit bedrag wordt ook niet "geperequeerd" (waarmee allicht geïndexeerd bedoeld wordt).

Bovendien is de motivering van het voorstel (gebrek aan informatie) ongeloofwaardig. Het is correct dat de wapenwet enkele keren is aangepast op diverse punten en dat alle uitvoeringsbesluiten pas vanaf februari 2007 klaar waren. Doch uitgerekend de overgangsregeling voor jagers en sportschutters werd inhoudelijk na 9 juni 2006 NOOIT aangepast. Enkel werd de overgangstermijn verlengd van 9 december 2006 tot 30 juni 2007 en later tot 31 oktober 2008. De brochure van de FOD Justitie en de circulaire die op 9 juni 2006 in het Belgisch Staatsblad verscheen vermeldde uitdrukkelijk dat jagers en sportschutters via een model 9 of 6 hun wapens konden registreren.

Daarnaast lost het voorstel enkel een strafrechtelijk aspect op. Het voorstel zegt niets over de administratieve procedure. Het verplicht de gouverneurs niet om achteraf wapenvergunningen toe te kennen. Eveneens is niet uitgesloten dat de gouverneur het recht om een wapen voorhanden te hebben kan intrekken om redenen van openbare orde. Dit moet dan wel gemotiveerd worden. De zeldzame jagers of sportschutters die van deze gunstregeling zouden kunnen genieten, zijn er dus niet zeker van dat ze ook administratief in orde kunnen zijn.

Onze conclusie is dat het voorstel vanuit juridisch oogpunt gevaarlijke gebreken vertoont. Bovendien is het voorstel niet nuttig gelet op het zeer beperkte toepassingsgebied en de onzekerheiden op administratief vlak.

Om het probleem op te lossen van illegaal wapenbezit, zou kunnen gedacht worden aan een eenmalige (eens in het leven) en spontane (op initiatief van de illegale wapenbezitter, voordat het misdrijf werd vastgesteld) regularisatie van wapens onder voorwaarden (b.v. dat de wapens niet gebruikt werden voor het plegen van misdrijven, niet geseind staan, etc...). Dergelijke maatregel kan dan een permanent karakter krijgen en kan eveneens administratief worden afgehandeld.