AVWL dient beroep in tegen laders en valse amnestie bij Grondwettelijk Hof

De vzw Actieve Verdediging der Wapenliefhebbers (AVWL) heeft op 9 juli 2018 een vernietigingsberoep ingesteld bij het Grondwettelijk Hof. In een omstandig verzoekschrift wordt aan het Hof gevraagd om de zinloze vergunningsplicht voor laders te vernietigen. Ook de vernietiging van de amnestieregeling, die op een ondoordachte manier werd ingevoerd, wordt gevraagd. Uitspraak wordt midden volgend jaar, na de verkiezingen, verwacht. Ondertussen blijft het wel nodig de erkenningen als laderverzamelaar aan te vragen. Hierna lichten we de belangrijkste argumenten toe die door de AVWL werden ingeroepen.

Vergunningsplicht laders is in strijd met het Europees recht

Laders voor vuurwapens worden in de Europese regelgeving niet als onderdelen van vuurwapens beschouwd. Ze vallen dan ook niet onder het toepassingsgebied van de diverse Europese richtlijnen omtrent wapens.
Het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie voorziet in vrij goederenverkeer binnen de lidstaten van de Europese Unie. Doordat België de aankoop van laders onderwerpt aan een vergunning, belemmert de Belgische staat dit vrije verkeer. Lidstaten mogen enkel dergelijke belemmeringen invoeren indien ze kunnen aantonen dat ze noodzakelijk zijn voor de openbare orde. Hier is dit niet het geval. Tijdens de voorbereiding van de wetgeving werd tijdens de parlementaire bespreking opgemerkt dat de vergunningsplicht voor laders niet verdedigbaar is vanuit openbare veiligheid. Dit blijkt duidelijk uit de verslagen van de adviesraad voor Wapens en uit adviezen van onder meer het Vlaams Vredesinstituut die werden gevraagd tijdens de parlementaire bespreking. Bovendien is de maatregel ook makkelijk te omzeilen vermits onderdelen van laders niet gereglementeerd zijn.

De Belgische overheid kan deze beperking dan ook niet verantwoorden op basis van openbare orde. Bovendien vormt de bijkomende reglementering een technisch voorschrift in de zin van richtlijn 2015/1535/EUR. Lidstaten zouden de vrije handel kunnen belemmeren door voor hun markt specifieke technische normen op te leggen zodat producten uit andere lidstaten niet meer verkocht kunnen worden. Dergelijke technische voorschriften dienen door de lidstaten vooraf aan de Europese Commissie te worden meegedeeld. Er is dan een specifieke procedure van toepassing. In casu heeft de Belgische Staat de richtlijn overtreden door de opgelegde procedure niet te volgen.

Amnestieregeling is misleidend en in strijd met basisbeginselen strafrecht

Wij gaven eerder al kritiek op de slordige en onduidelijke formulering van de nieuwe amnestieregeling. Zoals u zich herinnert, is amnestie enkel mogelijk in twee gevallen. Ofwel was het wapen reeds geregistreerd op naam van de aangever. Ofwel zijn er nooit "specifieke onderzoeksdaden" verricht omtrent het specifieke wapen.

Wie een wapen gaat aangeven, kan nooit vooraf inschatten of er al "specifieke onderzoeksdaden" werden gesteld. Dergelijke daden vallen immers onder het principiële geheim van het opsporingsonderzoek. Aangevers kunnen dus nooit vooraf inschatten of er al dan specifieke daden gesteld zijn. Wie wapens gaat aangeven, stort zich dus in een avontuur en kan vooraf niet inschatten of de regularisatie enige slaagkans heeft.

Deze regeling is in strijd met enkele basisrechten uit internationale mensenrechtenverdragen. Vooreerst dient een strafwetgeving zodanig te zijn opgesteld dat iedereen kan inschatten welke gevolgen zijn handelen kan hebben. Dit is hier niet het geval: wie gaat aangeven weet niet of hij voor regularisatie in aanmerking komt dan wel of hij niet in aanmerking komt en dus strafrechtelijke vervolging riskeert. Ook is de regeling in strijd met het verbod op zelfincriminatie. Om eventueel in aanmerking te komen, dient men spontaan de zwarte wapens aan te geven alvorens de aangever enig zicht heeft op het al dan niet in aanmerking komen voor amnestie.

Gevolgen

De vzw AVWL diende eerder ook al een annulatieberoep in bij de Raad van State tegen het Koninklijk Besluit waarin de uitvoering van de nieuwe amnestieregeling wordt geregeld. Bij vernietiging van de wet en/of het uitvoeringsbesluit worden alle in het kader van de regularisatie afgegeven vergunningen vernietigd met terugwerkende kracht. Het is dus onzeker of wie eerder zijn wapen liet regulariseren dit ook zal kunnen houden. Deze onzekerheid wordt louter veroorzaakt door de nonchalence waarmee de overheid te werk ging bij het tot stand komen van de regeling. Vermits de overheid hiervoor aansprakelijk is, kunnen benadeelden dan de schade verhalen op de Belgische Staat.

Allicht zal de volgende regering zich dan opnieuw over de regeling moeten buigen. De verkiezingen van mei 2019 zullen in dit opzicht dus zeer belangrijk zijn.

Erkenningsaanvragen laders

Vermits het Grondwettelijk Hof allicht pas medio 2019 uitspraak zal doen en de laders al vanaf 1 januari 2019 vergunningsplichtig worden, is het nog steeds nodig de gratis erkenning als laderverzamelaar aan te vragen. De formuleren staan op onze website. U vindt op de website ook een standaardmail terug om te reageren op de standaardmails van de gouverneurs. Allicht zullen de meeste erkenningen dus via de beroepsprocedure moeten lopen. Deze procedure is ook gratis, ten gepasten tijde zullen modellen voor verzoekschriften online worden geplaatst. Het is ongehoord dat de minister van Justitie eerst de vergunningsplicht voor laders invoert, maar dan vervolgens de administratie opdracht geeft om de aanvragen zoveel als mogelijk te belemmeren door een strikt thema te eisen. Dit terwijl er geen enkele verantwoording vanuit het perspectief van openbare orde kan worden gegeven.